ខាង​ក្រោម​នេះ គឺជា​ទស្សនមតិ​របស់ Voranai Vinajaka ចុះក្នុង Bangkok Post ថ្ងៃទី ១០ ខែ កក្កដា ឆ្នាំ ២០១១ ក្រោម​ចំណង​ជើង​ថា​«ពួក​អាមាត្យ​ទទួល​មេរៀន​នៃ​ការ​ពិត​ឥត​អាសូរ​អំពី​នយោបាយ"

…"នៅ​ពេល​បញ្ចប់​អំពើហិង្សាពីឆ្នាំទៅ រដ្ឋាភិបាលគណបក្ស Democrat មានក្នុងដៃ ការ​ចោទប្រកាន់ពួកអាវក្រហមថា បានធ្វើអំពើភេរវកម្ម ព្រមជាមួយនិងខ្សែវីដេអូនៃការដុតបំផ្លាញ​ក្នុងក្រុងបាងកក ហើយនិងអគាររដ្ឋាភិបាលនៅតាមខេត្តមួយចំនួន ។ ពួកអាវក្រហមខ្លះជាប់​គុក ខ្លះទៀតរត់ពួនលាក់ខ្លួន ដោយឡែកគណបក្សភឿថៃ (Pheu Thai) ត្រូវធ្លាក់ទៅក្នុងភាព​អន់ខ្សោយយ៉ាងខ្លាំង ។

ម៉ាស៊ីននយោបាយប្រាជ្ញាឈ្លាសវៃមួយ គប្បីវាយកម្ចាត់ពួកអ្នកប្រឆាំងឲ្យធ្លាក់ចូលទៅ​ក្នុងនរកនយោបាយ ។ អ្នកនយោបាយ Democrat មិនបានបង្កើនទុននយោបាយរបស់ខ្លួនទេ ។ ពួកគេគ្មានបានធ្វើអ្វីសោះ ។ ពួកគេអាចបង្កឲ្យមានការបោះឆ្នោតសាកលក្នុងខែ វិច្ឆិកា ឆ្នាំ ២០១០ ។ ក៏ប៉ុន្តែ ទោះខុសក្តី ត្រូវក្តី ប្រហែលជាពួកគេជឿថា គេមិនអាចឈ្នះឆ្នោតនៅពេល​នោះ​ ។

មូលហេតុមួយទៀត គឺដោយសារគណបក្សជាសម្ព័ន្ធមិត្តរបស់គណបក្សប្រជាធិបតេយ្យ​នៅក្នុងរដ្ឋាភិបាល កំពុងតែវិលវល់ ចែកអំណាច និងផលប្រយោជន៍គ្នាស៊ី ។ តើនរណាមួយ​ចង់ដកឃ្លាពីការត្របាក់នំយ៉ាងឃ្មមៗបែបនេះ ។

ត្រឹមតែរំលឹកឡើងវិញ អំពីស្ថានភាពគណបក្សនយោបាយបីខែមុនប៉ុណ្ណោះបានហើយ ។ គណបក្ស Pheu Thai ច្របូកច្របល់អត់ដឹងក្បាល អត់ដឹងកន្ទុយ ។ គណបក្សគ្មានបេក្ខជន​នាយករដ្ឋមន្រ្តីដែលអាចទទួលយកបាន ។ ក្រុមបក្សពួកក្នុងគណបក្សមានទំនាស់ជាមួយគ្នា ធ្វើឲ្យគណបក្សរាំងស្ទះ ។ ពាក្យចចាមអារាមនៃការរត់ចោលជួរមានយ៉ាងច្រើន ។ គេហាក់ដូច​ជាមើលឃើញថា គណបក្ស Democrat មិនបាច់កម្រើកចង្អុលដៃទេ ។ មែនពួកគេឥតបានធ្វើ​អ្វី​ទាល់តែសោះ ។​

ឥឡូវនេះ ការពិតនៃថ្ងៃ អាទិត្យ គឺថ្ងៃទី ០៣ ខែ កក្កដា នៅពេលដែលគណបក្ស Pheu Thai ឈ្នះឆ្នោតភ្លូកទឹកភ្លូកដី មានន័យយ៉ាងសង្ខេបថា ក្រោយពីបានបង្រ្កាបការបះបោរ ពួក​អ្នកគណបក្សប្រជាធិបតេយ្យគ្មានបានធ្វើអ្វីសោះ ហើយពួកគេគ្មានបានទទួលផល ចំណេញអ្វី​សោះ -​ ​ហើយវិធានការណ៍​ឃោសនាបោះឆ្នោតរហ័សរហន់ វាទៅជាជ្រុលពេល ទៅហើយ ។»

…

ខ្ញុំសុំសំដែងនូវអំណរគុណដល់ Voranai Vanijaka ចំពោះបទវិភាគដ៏ភ្លឺស្វាងនេះ ។

ពិតទៅ បទវិភាគនេះ ក៏បានចង្អុលឲ្យឃើញថា លោក អាប់ភីស៊ីត ពុំមានចិត្តមុតដូចអ្នក​គណបក្សប្រជាធិបតេយ្យថៃជំនាន់មុនៗទេ ។ លោក អាប់ភីស៊ីត មើលឃើញព្រឹត្តិការណ៍ឈឺ​ចាប់ខ្លោចផ្សា "ខែ មីនា - មេសា - ឧសភា ឆ្នាំ ២០១០" នៅបាងកក និងប្រទេសថៃទាំងមូលថា​ជាការឆ្លុះបញ្ចាំងឲ្យឃើញថា ជីវិតនយោបាយនៅថៃអាក្រក់ជួជាតិណាស់ ។ លោក អាប់ភីស៊ីត បានស្មឹងស្មាតពិចារណាគាស់កកាយជម្រៅចិត្តរបស់គាត់ ហើយក៏ចាប់ផ្តើមសួរសំណួរយ៉ាង​ពិបាកឆ្លើយជាទីបំផុតថា ៖ ចុះបើអាត្មាអញគ្មានដំបូលបន្ទាយទាហានជ្រកនោះ តើអាត្មាអញ​នឹងទៅជាយ៉ាងណា តើសំពាយបញ្ញាវន្តភាពដែលអាត្មាអញ បានខំកសាងស្ថាបនាទុកក្នុងខ្លួន​នឹងទៅជាយ៉ាងណា? ។

មែនហើយ ជីវិតនយោបាយថៃសំរាប់បញ្ញាវន្តដែលមានការសិក្សាអប់រំនៅអុកស៊្វដ (Oxford) ប្រទេសអង់គ្លេស ក៏ប៉ុន្តែដែលគ្មានសំពាយអប់រំហ្វឹកហ្វឺនជាយោធាថៃ ហើយដែល​គ្មានមិត្តភក្តិ ហើយនិងស្លាបកាងពីយោធាថៃ គឺជាជីវិតអាក្រក់ជួជាតិខ្លាំងណាស់ ។ ទាំងនេះ ក៏​អាចជាមូលហេតុដ៏សំខាន់ដែលនាំបណ្តាលឲ្យលោក អាប់ភីស៊ីត មិនបានទាញយកព្រឹត្តិ​ការណ៍ ២០១០ ជាទុននយោបាយ ហើយក៏មិនបានធ្វើអ្វីសោះ ដើម្បីវាយរំលំពួកអ្នកប្រឆាំង​ឲ្យហ្មត់រលីង ។

មានការវាយតម្លៃយ៉ាងទូលំទូលាយពីអ្នកសង្កេតការណ៍នយោបាយថៃថា លោក អាប់​ភីស៊ីត វេចាជីវ៉ា ហាក់ដូចជាមិនមានការរំភើបសប្បាយរីករាយទាល់តែសោះនៅក្នុងអំឡុងនៃ​ការឃោសនាបោះឆ្នោត ហើយជាពិសេសនៅពេលណាដែលលោកចេញក្រៅវិមានរដ្ឋាភិបាល​និងចេញក្រៅពីបន្ទាយទាហាន ។ ការពិតដែលពុះកញ្ច្រោលបោកបាចក្នុងចិត្តរបស់លោក អាប់ភីស៊ីត យ៉ាងខ្លាំងនោះ គឺដោយសារគាត់បានយល់ឃើញយ៉ាងច្បាស់ថា ធ្វើជានាយករដ្ឋ​មន្រ្តីនៃរដ្ឋាភិបាលថៃ គឺបានត្រឹមតែគ្រប់គ្រងកិច្ចការផ្ទៃក្នុងដោយមិនបានទាំងធ្វើការសម្រេច​ចិត្តខ្លួនឯងផង ហើយសេចក្តីសម្រេចចិត្តទាំងឡាយ មិនដឹងទាំងចេញមកពីទីណាផងទេ ។

ចុះចំពោះជនទី ០២ ដ៏មានអំណាច គឺលោក ស៊ូថេប ធឿកស៊ុបាន់ វិញ តើយ៉ាងដូច​ម្តេចទៅ? លោក ស៊ូថេប គឺជា "កញ្ជ្រោងជើងចាស់" នៃគណបក្ស Democrat សៀម ។ គាត់ "ប្រើប្រាស់" លោក អាប់ភីស៊ីត ដើម្បីបំរើផលប្រយោជន៍របស់គាត់ (ផលប្រយោជន៍មួយនៅ​ក្នុងនោះគឺ រៀបចំការចូលនិវត្តន៍របស់គាត់ឲ្យបានបវរភ្លឺថ្លា ហើយពោរពេញដោយឥទ្ធិពល និង​អំណាច​ផង) ដោយទាញខ្សែញាក់លោក អាប់ភីស៊ីត ដូចអាយ៉ងពីខាងក្រោយវាំងនន ។

មិនតិចជាងមួយឆ្នាំតែបន្តិចបន្តួចប៉ុណ្ណោះទេ លោក អាប់ភីស៊ីត ប្រាកដជាបានស្តាប់​អ្នក​ចំរៀង​អង់គ្លេស គឺអ្នកស្រី Lennox ច្រើនរយដង ហើយក៏ប្រាកដជាគិតថា លោកចង់ឲ្យខ្លួន​លោក "ប្រើប្រាស់" ដោយលោក ស៊ូថេប ឬលោក ស៊ូថេប ចង់ "ប្រើប្រាស់" គាត់ ឬក៏លោក ស៊ូថេប បានដឹងថា លោក អាប់ភីស៊ីត ចង់ឲ្យលោក ស៊ូថេប "ប្រើប្រាស់" លោក ។

កាសែត The Nation ចុះថ្ងៃទី ០៨ ខែ កក្កដា ឆ្នាំ ២០១០ ដាក់ចំណងជើងថា "គណ បក្ស Democrat នឹងបោះឆ្នោតរើសអ្នកដឹកនាំគណបក្សនៅពាក់កណ្តាលខែ សីហា ខាងមុខ" បានរាយការណ៍​ថា លោក ស៊ូថេប បានដាក់មងយ៉ាងវែង ដើម្បីចាប់យកលោក អាប់ភីស៊ីត មក "ប្រើប្រាស់" ជាបន្តទៅទៀត ដោយលោក ស៊ូថេប បាននិយាយថា ៖ "លោក នឹងគាំទ្រ លោក អាប់​ភីស៊ីត វេចាជីវ៉ា ឲ្យធ្វើជាមេគណបក្ស Democrat ទោះបីបើចាញ់ឆ្នោតគណបក្ស Pheu Thai ក៏​ដោយ ។ បច្ចុប្បន្ននេះ លោក អាប់ភីស៊ីត វេចាជីវ៉ា សមឥតខ្ចោះនឹងដឹកនាំគណ បក្សបន្តទៅ​ទៀត ។" លោក ស៊ូថេប ក៏មិនបានភ្លេចនឹងធ្វើកលល្បិចលាក់កំបាំងអំពីបំណងពិត ប្រាកដ​របស់លោក ដោយបន្ថែមថា ៖ "លោក មិនព្រមទទួលយកមុខនាទីជាអគ្គលេខាធិការ​គណបក្សទេ ទោះបីសមាជិកគណបក្សបោះឆ្នោតឲ្យក៏ដោយ ។" ខ្ញុំអាចសួរទៅលោក ស៊ូថេប វិញថា "សំណងទៅវិញទៅមក - Quid Pro Quo" មានន័យយ៉ាងណាទៅវិញ? លោក ស៊ូថេប "អេះខ្នងឲ្យលោក អាប់ភីស៊ីត" បើអញ្ចឹងលោក អាប់ភីស៊ីត នឹងអេះខ្នងលោក ស៊ូថេប វិញ តើអញ្ចឹងមែន ឬមិនមែន? ។ ខ្ញុំពិបាកនិយាយថា វានឹងទៅជាយ៉ាងណាណាស់ ក៏ប៉ុន្តែខ្ញុំ​ក៏នឹងមិនធានាថា រន្ទះបាញ់មិនមែនមិនអាចបាញ់ ០២ ដង ទៅលើកន្លែងដដែលនោះឡើយ ។ បើអញ្ចឹងមែន ខ្ញុំមិនហ៊ានទាយទុកពីមុនទេថា តើលោក អាប់ភីស៊ីត វេចាជីវ៉ា ហើយនឹងលោក ស៊ូថេប នឹងធ្វើជាគូរាំជាមួយគ្នាឬទេ? តើនរណានឹងដឹងបាន? ។

Varanai Vanijka បានឲ្យដឹងថា៖ "នេះគឺជាទិដ្ឋភាពនៃប្រទេសថៃបច្ចុប្បន្ន ។​ ដូច្នេះគេ​គប្បីចងចាំថា យើង (គឺថៃ) កំពុងតែរស់​នៅក្នុងមជ្ឈដ្ឋានដែលមានលទ្ធភាពអាចធ្វើអ្វីក៏បាន ដោយគ្មានព្រំដែនកំណត់ ។ ចំណែកឯ​តថភាព ហើយនឹងវិចារណញ្ញាណអាចនឹងត្រូវបានគេ​គ្រវែង​ចោលតាមបង្អូចយ៉ាងងាយ ។"

ប៉ែន ងឿន

សមាជិកនៃអង្គភាពព័ត៌មាន និងប្រតិកម្មរហ័ស

ថ្ងៃទី ១២ ខែ កក្កដា ឆ្នាំ ២០១១