មនុស្ស២ក្រុមដែលធ្លាប់តែប្រឆាំងគ្នា ជាសត្រូវសួរពូជនឹងគ្នាបានសាកល្បងមករួមបញ្ចូលគ្នា ជាក្រុមតែមួយហើយដែលគេឲ្យឈ្មោះថា គណបក្សសង្រ្គោះជាតិ។ មនុស្សទាំង២ក្រុមនេះមួយក្រុមដឹកនាំដោយ«បងស៊ី» ជាមនុស្សដែលចាញ់រហូត ចាញ់ទាំងក្នុងការបោះឆ្នោតផង ហើយក៏ចាញ់បោកគេគ្រប់តែអាណត្តិផង។ រៀងរាល់អាណត្តិគណបក្សចាញ់ឆ្នោតខ្លះតែងយកក្រុម«បងស៊ី» មកឲ្យជ្រកនៅក្រោម«កន្ទប» សម្ពន្ធភាពប្រឆាំងដើម្បីតថ្លៃអំណាចជាមួយគណបក្សឈ្នះឆ្នោត... ដល់តថ្លៃត្រូវគ្នាក្រុម«បងស៊ី» ត្រូវគេធាក់ចេញដួលច្រងាប់ច្រងិល ពេលក្រោកឡើងវិញឥតព្រមមើលចំណុចខ្សោយខ្លួនឯងទេ បែរជាស្រែកជេរគេថា ក្បត់សម្ពន្ធភាព។ ឯក្រុម«បងខា» គឺជាក្រុមដែលចូលចិត្តច្រងេងច្រងាងបានផលត្រឹមមួយថ្នក់ អួតថាសុទ្ធតែបានមួយជង្រុក... និយាយមួយម៉ាត់ណាក៏សុទ្ធតែគេមិនដល់ខ្លួនដែរ... ហើយកុំប្រហែសឲ្យសោះ ជាមួយ«បងខា» បើហ៊ានប្រហែសគឺប្រហោងហើយ!!
ទស្សនៈលីលា ៖ អ្នកកាសែតកំពុងធុញថប់
- 31 Dec
...ស្ដាប់ចម្រៀងអ្វីក៏មិនពីរោះដែររាប់តាំងពីចម្រៀងរបស់ខេមរៈ សិរីមន្តរហូតមកដល់ចម្រៀងលោកព្រាបសុវត្ថិ...មើលភាពយន្តរឿងអ្វីក៏អត់ចូលភ្នែកដែរ រាប់ទាំងរឿងភាគចិន និងកូរ៉េរហូតដល់កុន«កូនជ្រូក» ដែលល្បីសុសសាយថាល្អមើលរកលេខដាក់គ្មាននោះ...ផឹកស្រាអីក៏អត់ឆ្ងាញ់ដែរ រាប់តាំងពីស្រា១៨ឆ្នាំឡើងទៅរហូតដល់ស្រា.សស្វាយរៀង ព្រៃវែង...ស្ដាប់ក៏អត់ចូលត្រចៀក មើលក៏អត់ចូលភ្នែក ផឹកក៏អត់ត្រូវមាត់ ព្រោះកំពុងតែមានអារម្មណ៍ធុញថប់។
ទស្សនស្មេរ ៖ មើលប្រជាធិបតេយ្យរបស់ក្រុមប្រឆាំង
- 31 Dec
នៅពេលដែលការបោះឆ្នោតជាតិអាណត្តិទី ៥ កាន់តែខិតចូលមកដល់ ក្រុមប្រឆាំង និងសម្ព័ន្ធមិត្តរបស់ពួកគេមួយចំនួន បាននិងកំពុងតែស្រែកប្រកូកប្រកាសទាំងនៅក្នុងប្រទេស និងនៅលើឆាកអន្តរជាតិថា អវត្តមានរបស់ទណ្ឌិត សម រង្ស៊ី នៅក្នុងការបោះឆ្នោតថ្ងៃទី ២៨ ខែកក្កដា ឆ្នាំ ២០១៣ ខាងមុខនេះ គឺជាការដើរថយក្រោយនៃលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យនៅកម្ពុជា ដែលការពិតសកម្មភាពរបស់ពួកគេ ត្រូវបានមើលឃើញ ដើម្បីគ្រាន់តែធ្វើឲ្យកិត្តិស័ព្ទរបស់កម្ពុជាមានភាពស្រអាប់តែប៉ុណ្ណោះ។
ទស្សនស្មេរ ៖ គណបក្សសង្គ្រោះជាតិស្ថិតនៅលើផ្លូវមួយដែលមិនច្បាស់លាស់
- 31 Dec
មកដល់ពេលនេះការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសតំណាងរាស្ត្រអាណត្តិទី ៥ នៅសល់រយៈពេលតែ ៧ ខែទៀតប៉ុណ្ណោះ ពោលគឺការបោះឆ្នោតសកលនឹងប្រព្រឹត្តទៅនៅថ្ងៃអាទិត្យទី ២៨ ខែកក្កដា ឆ្នាំ ២០១៣ មានន័យថាពេលវេលានៃការប្រកួតប្រជែងដ៏ក្លៀវក្លារវាងគណបក្សនយោបាយទាំងឡាយនៅកម្ពុជា នៅមិនយូរប៉ុន្មានឡើយ។
អាស៊ាន កាន់តែមានភាពភាពចាស់ទុំ?
- 31 Dec
*វិបត្តិសមុទ្រចិនខាងត្បូង ធ្វើអោយចប់ស្ថានភាពហាងកាហ្វេព្រោកប្រាជ្ញ
ហៀល វែលឌី
កិច្ចប្រជុំរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាស៊ាននៅទីក្រុងភ្នំពេញ បានបញ្ចប់ដោយមិនមានជាសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួម។ ការចង្អុលមូលហេតុដាក់គ្នាទៅវិញទៅមក ក៏ត្រូវបានអ្នកការទូតយកទៅចែករំលែកអោយអ្នកសារពត៌មានតែរៀងៗ ខ្លួន។ សំរាប់មនុស្សជាច្រើន វាលំបាកនឹងយល់បាន ឬ ពិចារណាថាអ្នកណាមានហេតុផលជាង ឬត្រឹមត្រូវជាង ដូចជាស្តាប់វេទិកាអ្នកនយោបាយប្រជែងអំណាចគ្នាបង្ហាញហេតុផលដណ្តើមត្រូវរៀងខ្លួនអញ្ចឹង។ ស្មេរមិនកាន់ជើងខាងណាទេ តែសូមលើកយកនូវលំដាប់នៃហេតុការណ៍មួយចំនួនមកជំរាបឡើងវិញ ក៏ដូចជាចោទជាសំនួរខ្លះ ដើម្បីលោកអ្នកអានពិចារណាបន្ថែម។
វិភាគ ៖ សហរដ្ឋអាមេរិក ជា សម្ព័ន្ធមិត្តទុកចិត្តលែងបាន?
- 31 Dec
ហៀល វែលឌី
Max Boot និង Jeane J. Kirkpatrick ជាសហការីដើមខ្សែ នៃការសិក្សាសន្តិសុខជាតិ (National Security Studies) របស់ក្រុមប្រឹក្សាសំរាប់ទំនាក់ទំនងបរទេស (សហរដ្ឋអាមេរិក) កាលពីថ្ងៃ ២៤ មិថុនា បានរួមគ្នាបញ្ចេញមតិថា ចិនកំពុងតែចាប់ផ្តើមទន្ទ្រានយកដែនសមុទ្រនៅច្រើនកន្លែង។ បើពិនិត្យតាមការរៀបរៀងដើម ពាក្យជាអង់គ្លេស ថា Seas ក៏មានន័យថា ជាសមុទ្រលើសពីមួយហើយ តែបើសិនជាចាត់ទុកពាក្យនេះ ថាជាអក្សរកាត់វិញ ក៏មានន័យថា អាស៊ីអាគ្នេយ៍ ផងដែរ។ សូមពិនិត្យខ្លឹមសារទាំងស្រុង ដែលអ្នកទាំងពីរបានរៀបរៀងដូចតទៅ ដើម្បីលោកអ្នកកាត់យល់ដោយខ្លួនឯង ថា ពាក្យនោះ អ្នកនិពន្ធខាងដើមចង់និយាយថា ជាបណ្តាសមុទ្រនានា ឬថាជាបណ្តាប្រទេសនៅអាស៊ីភាគអាគ្នេយ៍?
និទាឃរដូវអារ៉ាប់ សំរាប់អាស៊ីភាគអគេ្នយ៍?
- 31 Dec
ហៀល វែលឌី
Mong Palatino នៃ The Diplomat ថ្ងៃ ០២ កក្កដា បានចោទសួរដោយចំណងជើងដូចខាងលើនេះ ហើយបានសន្និដ្ឋានថា ព្រឹត្តិការណ៍មួយចំនួននៅភូមា ម៉ាឡេស៊ី និងឥណ្ឌូនេស៊ី មានសញ្ញាគួរអោយលើកទឹកចិត្តថា ប្រជាពលរដ្ឋកំពុងងើបឈរការពារខ្លួន ដែលអាចនឹងនាំអោយមាននិទាឃរដូវបែបអារ៉ាប់ នៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍។ ស្មេរមិនឯកភាពទាំងស្រុងនឹងមតិនេះទេ តែ គិតថា ការលើកឡើងនេះក៏មានហេតុផលត្រូវពិចារណាដែរ។ តទៅជាអត្ថបទទាំងស្រុង។
វិភាគ ៖ ទំនាក់ទំនងសហរដ្ឋអាមេរិក-ថៃ៖ ការគន់គូរដ៏អួអាប់
- 31 Dec
ហៀល វែលឌី
ថ្មីៗ នេះ ការលេចលឺថាមានការតានតឹងក្នុងឆាកនយោបាយថៃជុំវិញការស្នើសុំរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក ដើម្បីប្រើប្រាស់មូលដ្ឋានអាកាស អូ តាប៉ាវ នៅរ៉ាយ៉ង ប្រទេសថៃ បានធ្វើអោយមាន ការពិចារណាពីហេតុការណ៍ពាក់ព័ន្ធជាច្រើន។ ខាងក្រោមនេះ គ្រាន់តែជាការពិនិត្យមើលសើៗ លើលទ្ធភាពកើតមានការអួរអាប់ នៅក្នុងទំនាក់ទំនងរវាងសម្ព័ន្ធមិត្តទាំងពីរ ក្នុងយុគសម័យ ពហុប៉ូល ដែលចិន កំពុងតែងើបឡើង ជំនួសអោយឧត្តមភាពទ្រុឌទ្រោមខាងសេដ្ឋកិច្ច តែនៅ មានការប៉ុនប៉ងរក្សាវត្តមាន និងបោះស្នឹងនៅអាស៊ី របស់សហរដ្ឋអាមេរិក។
ត្រូវខ្វល់នឹងតួនាទីអាស៊ី របស់ រុស្ស៊ី នៅអាស៊ី
- 31 Dec
ហៀល វែលឌី
ថ្ងៃ ១៧ ឧសភា ២០១២ Richard Weitz នៃសារពត៌មាន The Diplomat បានបកស្រាយយ៉ាងក្បោះក្បាយ អំពីការប្រជែងគ្នារវាងមហាអំណាចនុយក្លេអ៊ែរ ៣ គឺ សហរដ្ឋអាមេរិក រុស្ស៊ី និងចិន ក្នុងការរក្សា និងឈានទៅដណ្តើមឧត្តមភាពខាងនុយក្លេអ៊ែរក្នុងគោលដៅយោធា។ ទោះបីថា ចំណងជើងលើកឡើងពីតួនាទីអាចនឹងមានការគំរាមកំហែងរបស់រុស្ស៊ីនៅអាស៊ីក្តី លោក Richard Weitz បានលើកឡើងអំពី យុទ្ធសាស្ត្រ និងគោលដៅនៃប្រទេសមហាអំណាចនិមួយ ក្នុងការប្រកាន់ជំហរសហការ ឬប្រឆាំង នឹងដំណោះស្រាយស្តីពី ការគ្រប់គ្រង ការផលិត និងការមិនរាយសាយ វត្ថុធាតុ និងសព្វាវុធ នុយក្លេអ៊ែរ។ ប្រមុខនៃរដ្ឋាភិបាលមួយចំនួន តាមវេទិកាសំខាន់ៗ នានា នៅបានវាយតម្លៃថា “ពិភពលោកកំពុងនៅក្នុងស្ថានភាពប្រកួតប្រជែងសព្វាវុធ” ដ៏គ្រោះថ្នាក់នៅឡើយទេ។
អាស៊ាន និងពួកមហាអំណាច
- 31 Dec
មិនថាដំរីជល់គ្នា ឬស្រឡាញ់គ្នាទេ ស្មៅនៅពីក្រោមជើងដំរីវានឹងត្រូងសង្កិនមិនខាន។ នេះជាការការប្រៀបប្រដូចមួយដែលតក្កជាទីបំផុត។ តែ នៅពេលដែលស្មៅវាបម្លែងខ្លួនជាព្រៃស្បាត វិញ លោក Tinh Dinh Le អគ្គនាយករងវិទ្យាស្ថានសំរាប់គោលនយោបាយការបរទេស និងការសិក្សាយុទ្ធសាស្ត្រ បណ្ឌិតសភាការទូតនៃប្រទេសវៀតណាម រួមជាមួយ Cleo Paskal នៃទស្សនាវត្ដី Chatham House ថ្ងៃ ១៧ មេសា គិតថា អាស៊ាន មិនអាចស្ថិតក្រោមគំនាបមហាអំណាចអាមេរិក និង/ឬចិនបានទេ។
សហរដ្ឋអាមេរិក៖ គម្លាតពាណិជ្ជកម្ម និងយុទ្ធសាស្ត្រធំជាងនៅអាស៊ី
- 31 Dec
ហៀល វែលឌី
ថ្មីៗ នេះ ទីប្រឹក្សាដើមខ្សែ និងជានាយក កម្មវិធីអាស៊ីអគ្នេយ៍មជ្ឈមណ្ឌលសិក្សាយុទ្ធសាស្ត្រ និងអន្តរជាតិ (CSIS) បានធ្វើអត្ថាធិប្បាយមួយអំពី គម្លាតគ្នារវាងគោលនយោបាយពាណិជ្ជកម្មជាក់ស្តែងរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក ជាមួយនឹងគោលនយោបាយជាយុទ្ធសាស្ត្រធំទូលាយរបស់ សហរដ្ឋអាមេរិក ចំពោះតំបន់អាស៊ី ពិសេសគំនិតផ្តើមភាពជាដៃគូទូទាំងតំបន់អាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិក ដែលកំពុងតែមានការពិភាក្សាយ៉ាងទូលំទូលាយ។ លោកបានចាត់ថ្នាក់ទំនាក់ទំនងប្រទេសនានានៅអាស៊ី ជាមួយសហរដ្ឋអាមេរិក ហើយសូមអោយអ្នកធ្វើគោលនយោបាយនៃរដ្ឋបាលសហរដ្ឋអាមេរិក ពិនិត្យឡើងវិញនូវគម្លាតគ្នាក្នុងយុទ្ធសាស្ត្រទាំងពីរ ដែលស្មេរសូមលើកយកខ្លឹមសារទាំងស្រុងមកជូនលោកអ្នកបានជ្រាប។
បូ (ស៊ីឡៃ) បង្ហាញធាតុពិតរបស់ចិន?
- 31 Dec
ហៀល វែលឌី
ថ្មីៗ នេះ បក្សកុម្មុយនិស្តចិន ក្នុងសមាជជាតិប្រជាជនចិន បានប្រកាសដកលោក បូ ស៊ីឡៃ ចេញពីតំណែងជាប្រមុខបក្សក្រុង Chongqing ធ្វើអោយមានការបកស្រាយផ្សេងៗ ជាច្រើន រហូតដល់ថាសារពត៌មានលោកខាងលិចមួយចំនួន ផ្សាយថាមានការប្រុងប្រៀបធ្វើរដ្ឋប្រហារផង។ មកទល់គ្នានឹងពេលនេះ ក៏មានអ្នកវិភាគមួយចំនួនបដិសេធ និងអះអាងថា ពត៌មានថាអាចមានរដ្ឋប្រហារនៅប្រទេសចិន មិនមានអ្វីជាការពិតទេ តែ ការដែលពត៌មានតាមអាំងទែរ ណែតបានធ្វើអោយមានការរំជើបរំជួលលើពិភពលោកទាំងមូល ពិសេសអ្នកប្រើអាំងទែរណែតប្រមាណ ៣០០ លាននាក់នៅប្រទេសចិន គឺជាប្រការគួរអោយព្រួយបារម្ភមិនតូចទេ សំរាប់មេដឹកនាំចិន។ តទៅជាមតិរបស់លោក Benjamin A Shobert កាលពីថ្ងៃ ២៣ មិនា ក្នុង វ៉ែបសាយត៍ពត៌មាន Asia Times ៖
ទស្សនៈ ៖ បក្សប្រឆាំងស្រុកខ្មែរល្ងង់ខ្លៅ ខុសពីបក្សប្រឆាំងនៅប្រទេសភូមា
- 31 Dec
បើទោះបីជាបក្សប្រឆាំងបានដឹងយ៉ាងច្បាស់ថា នៅកម្ពុជាមានការបើកទូលាយនូវសិទ្ធិនយោបាយ ជាពិសេសសិទ្ធិសេរីភាពក្នុងការបញ្ចេញមតិដោយទូលាយយ៉ាងនេះក្តី ក៏គណបក្សប្រឆាំងនៅតែបន្តធ្វើគ.ថ្លង់ ហើយថែមទាំងបដិសេធមិនទទួលយកការពិត មិនត្រឹមតែប៉ុណ្ណោះ បែរជារិះគន់មកលើរដ្ឋាភិបាលរបស់ប្រទេសខ្លួនថា បានដើរផ្ទុយពីហេតុការណ៍នៅក្នុងប្រទេសភូមាទៅវិញ។
វ្លាឌីមៀរ ពូទីន មហិមា
- 31 Dec
ខណៈដែល វ្លាឌីមៀរ ពូទីន បានជាប់ឆ្នោតជាថ្មីម្តងទៀត ក្នុងការបោះឆ្នោតប្រធានាធិបតី នៃប្រទេសរុស្ស៊ី កាលពីថ្ងៃ ០៤ មិនា ឃើញថា មានមេដឹកនាំលោកខាងលិចជាច្រើន ដែលនៅរួញរានឹងអបអរសាទរចំពោះលោក ខណៈដែលសារពត៌មានលោកខាងលិចក៏តាំងជំហរ រិះគន់ចាស់ដៃផងដែរ។
ពលរដ្ឋខ្មែរគ្មានជំនឿលើគណបក្សប្រឆាំង
- 31 Dec
រដូវកាលបោះឆ្នោត ក្រុមប្រឹក្សាឃុំ/សង្កាត់ បានខិតជិតមកដល់ គណបក្សនយោបាយទាំងអស់ នៅកម្ពុជា ក៏បាននិងកំពុងមមាញឹកស្វះស្វែងរកបេក្ខជនមានសមត្ថភាព និងមានប្រជាប្រិយភាពគ្រប់ច្រកល្ហកដើម្បីយកមកបង្ហាញ និងបង្អួតដល់ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរ ក្នុងការត្រៀមលក្ខណៈដណ្តើមជ័យជំនះ សម្រាប់ការបោះឆ្នោតក្រុមប្រឹក្សាឃុំ/សង្កាត់ ឆ្នាំ២០១២ នាពេលខាងមុខ។
អាស៊ាន ៖ ដំណើរទៅកាន់តួនាទីសកល
- 31 Dec
អ្នកស្រាវជ្រាវនៃមជ្ឈមណ្ឌលសំរាប់ការសិក្សាពហុភាគី លោក Benjamin Ho Tze Ern នៃសាលា S. Rajaratnam សំរាប់ការសិក្សាអន្តរជាតិនៃប្រទេសសិង្ហបុរីបានចោទសួរ កាលពីថ្ងៃ ២១ កុម្ភៈ ឆ្នាំ ២០១២ នេះថា ខណៈដែលប្រទេសអាស៊ាន ប្រឹងប្រែងថ្លឹងរវាងចិន និងសហរដ្ឋអាមេរិក តើសមាជិករបស់ អាស៊ាន ត្រៀមខ្លួនសំរាប់វេលាសកលឬនៅ? ចំណោទបញ្ហានេះ នាំអោយស្មេរត្រូវតែរំលឹក សំដីរបស់អគ្គលេខាធិការអាស៊ាន បាន គីមូន ថ្លែងក្នុងឱកាសនៃកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ាន/សហប្រជាជាតិលើកទីបួន កាលពីដំណាច់ឆ្នាំ ២០១១ ថា “សេដ្ឋកិច្ចបណ្តាប្រទេសអាស៊ានបន្តរីកធំ ប្រជាជនរាប់លាននាក់ត្រូវបានស្រង់ចេញពីភាពក្រីក្រ ហើយច្រើនទៀតក៏នឹងទទួលបានវាសនាដូចគ្នា។
អត្ថបទផ្សេងៗទៀត...
- អាស៊ីអគ្នេយ៍៖ ដំណើរសេដ្ឋកិច្ច ឆ្នាំ ២០១២
- មូលហេតុជោគជ័យរបស់ចិននៅអាហ្វ្រិក
- របៀប និងន័យនៃការដូរផ្លាស់ របស់ មីយ៉ាន់ម៉ា
- គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជាបាននិងកំពុងប្រកាន់យកដំណើរការដឹកនាំបែបប្រជាធិបតេយ្យក្នុងបក្ស ក៏ដូចក្នុងការដឹកនាំជាតិ
- អាស៊ីអាគ្នេយ៍៖ ផ្លូវដើរសំរាប់សហរដ្ឋអាមេរិក
- ចិនមិនមែននិងមិនក្លាយជាមហាអំណាចកំពូល
- វិភាគនយោបាយ៖ មូលហេតុអ្វីបានជាមន្ត្រីជាច្រើនរបស់គណបក្សសម រង្ស៊ី បោះឆ្នោតឱ្យគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា?
- ទស្សនៈចិននៅអាមេរិក៖ រឿងមិនពិតប្រាំយ៉ាងអំពីចិន
- ទំរង់ពីរនៃសមាហរណកម្មអាស៊ី ក្នុងយុទ្ធសាស្ត្រសហរដ្ឋអាមេរិក
- និម្មាបកម្មអាស៊ីនិងការប្រឈមឆ្នាំ២០១២
- ឆ្នាំ ២០១២៖ វិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចសកលមិនថមថយ
- ទស្សនៈវិភាគ ៖ តើជាលិខិតស្នើសុំព្រះរាជអន្តរាគមន៍ ឬក៏ជាការប្រមាថ?
- ឥស្សរជនពីរមរណភាពពីរ ពិភពពីរផ្សេងគ្នាប្រព័ន្ធឃោសនាមិនអព្យាក្រឹត្យ ក្នុងមរណភាព វ៉ាក្លាវ ហាវ៉ែល និង គីម ជុងអ៊ីល
- កូរ៉េខាងជើង៖ ពី គីម ទីពីរ ទៅ គីម ទីបី
- ពូទីន បក្សរុស្ស៊ីរួបរួម និង រុស្ស៊ីឆ្នាំ ២០២០
